Ung thư đại tràng giai đoạn 3 sống được bao lâu? [Giải đáp từ chuyên gia]

Chào Đặng Huy! Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đến chuyên mục Hỏi đáp của Bệnh viện Đại học Phenikaa. Khi nhận chẩn đoán ung thư đại tràng giai đoạn 3, hầu hết người bệnh đều lo lắng về thời gian sống và hiệu quả điều trị. Liệu nếu tuân thủ đúng phác đồ và giữ tinh thần tích cực, cơ hội kéo dài sự sống có khả quan hơn không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về triệu chứng, tiên lượng và các điều trị trong giai đoạn này.

Ung thư đại tràng giai đoạn 3 là gì? Phân loại

Ung thư giai đoạn 3 là khối u đã phát triển tại thành đại tràng và đã lan đến các hạch bạch huyết vùng, nhưng chưa di căn đến các cơ quan xa như gan, phổi hoặc phúc mạc.

Ung thư đại tràng giai đoạn 3 được phân thành 3 mức độ khác nhau:

1. Giai đoạn IIIA

Ở giai đoạn IIIA, khối u còn xâm lấn tương đối nông. Khối u đã vượt qua lớp niêm mạc, có thể lan đến lớp dưới niêm mạc hoặc lớp cơ của thành đại tràng. Đồng thời, tế bào ung thư đã xuất hiện di căn đến 1-3 hạch bạch huyết vùng, hoặc trong một số trường hợp lan đến 4-6 hạch bạch huyết vùng dù mức độ xâm lấn của u nguyên phát chưa sâu.

2. Giai đoạn IIIB

Khối u đã tiến triển sâu hơn, xâm nhập qua lớp cơ và có thể chạm tới thanh mạc (lớp ngoài cùng của thành ruột), thậm chí lan ra mô bao quanh các cơ quan trong ổ bụng.

Tình trạng di căn hạch ở giai đoạn này cũng đa dạng:

• Có thể lan đến 1 - 3 hạch bạch huyết hoặc mô xung quanh hạch
• Hoặc lan đến 4 - 6 hạch lân cận

Trong một số trường hợp, dù khối u chưa xâm lấn quá sâu, nhưng đã di căn đến từ 7 hạch trở lên.

3. Giai đoạn IIIC

Giai đoạn IIIC là mức nặng nhất trong nhóm 3. Khối u đã xuyên sâu qua toàn bộ thành đại tràng, có thể chạm tới phúc mạc hoặc các cơ quan lân cận. Số lượng hạch bị di căn cũng nhiều hơn đáng kể. Một số trường hợp cũng được xếp vào IIIC khi số lượng hạch bị di căn nhiều, dù khối u chưa xâm lấn sâu nhất.

Ở giai đoạn 3, khối u phát triển sâu hơn vào thành đại tràng và các hạch lân cận

Dấu hiệu nhận biết ung thư đại tràng giai đoạn 3

Ở giai đoạn 3, ung thư đại tràng thường gây ra các triệu chứng rõ rệt hơn so với giai đoạn sớm. Tuy nhiên, biểu hiện của bệnh có thể khác nhau tùy vị trí khối u, mức độ tiến triển và thể trạng của từng người bệnh. Một số dấu hiệu thường gặp bao gồm:

• Thói quen tiêu hóa thay đổi rõ rệt, đi ngoài nhiều lần hơn bình thường.
• Tình trạng táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, kèm theo sự biến đổi bất thường về hình dạng phân trong nhiều ngày liên tiếp.
• Xuất hiện máu khi đi đại tiện.
• Cảm giác đầy bụng, khó chịu hoặc đau tức vùng bụng, có thể xảy ra cả trước và sau bữa ăn.
• Giảm cân không rõ nguyên nhân.
• Cơ thể mệt mỏi, da xanh xao do thiếu máu, đôi khi kèm theo những cơn sốt bất thường.
• Trong một số trường hợp, người bệnh có thể xuất hiện dấu hiệu bán tắc ruột hoặc tắc ruột như đau bụng quặn cơn, bí trung đại tiện, nôn hoặc chướng bụng tăng dần.

Đau vùng hậu môn hoặc bụng dưới có thể là dấu hiệu ung thư đại tràng giai đoạn 3

Ung thư đại tràng giai đoạn 3 sống được bao lâu?

Khi nhận thấy những triệu chứng trên, điều nhiều người muốn biết nhất là liệu bệnh có thể điều trị được không và tiên lượng như thế nào? Theo dữ liệu từ cơ sở dữ liệu SEER của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm ở ung thư đại tràng giai đoạn 3 dao động từ khoảng 53% đến 89%, tùy theo mức độ phân nhóm (IIIA, IIIB, IIIC). Điều này cho thấy vẫn còn nhiều hy vọng nếu bệnh được phát hiện và chăm sóc đúng cách.

Cụ thể, giai đoạn 3 được chia thành 3 mức với tiên lượng khác nhau:

• Giai đoạn 3A: Tỷ lệ sống sau 5 năm khoảng 89%, khi ung thư mới lan đến một vài hạch bạch huyết gần khối u.
• Giai đoạn 3B: Tỷ lệ khoảng 69%, do bệnh đã lan rộng hơn đến hạch hoặc các mô lân cận.
• Giai đoạn 3C: Tỷ lệ khoảng 53%, khi ung thư xâm lấn nhiều hạch bạch huyết hoặc các cấu trúc xung quanh.

​Dẫu vậy, những con số thống kê chỉ mang tính chất tham khảo và không áp dụng giống nhau cho tất cả mọi người. Thời gian sống của người bệnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí và kích thước của khối u, số lượng hạch bạch huyết bị ảnh hưởng, tình trạng sức khỏe chung cũng như khả năng đáp ứng với phương pháp điều trị.

Phương pháp chẩn đoán ung thư đại tràng ở giai đoạn 3

Để xác định chính xác tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định một số phương pháp chẩn đoán ung thư đại tràng giai đoạn 3 dưới đây.

1. Nội soi đại tràng kết hợp lấy mẫu mô sinh thiết

Phương pháp này sử dụng ống nội soi mềm để quan sát trực tiếp bên trong đại tràng, giúp phát hiện và đánh giá đặc điểm khối u. Đồng thời, bác sĩ sẽ lấy mẫu mô (sinh thiết) để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh, từ đó xác định chính xác chẩn đoán và giai đoạn bệnh.

2. Chụp cắt lớp vi tính (CT)

Chụp CT vùng ngực - bụng cho phép đánh giá toàn diện vị trí khối u, mức độ lan rộng đến hạch bạch huyết và khả năng di căn đến các cơ quan khác.

3. Chụp cộng hưởng từ (MRI)

MRI thường được chỉ định khi cần làm rõ nghi ngờ di căn, đặc biệt tại gan hoặc não, nhờ khả năng cung cấp hình ảnh chi tiết về mô mềm.

4. Chụp PET/CT

PET/CT là kỹ thuật chụp hình toàn thân, sử dụng một loại chất phóng xạ gắn với đường (glucose). Vì tế bào ung thư hoạt động mạnh và cần nhiều năng lượng hơn, chúng sẽ hấp thu chất này nhiều hơn và hiển thị rõ trên hình ảnh – giúp bác sĩ phát hiện tổn thương dù ở vị trí nào trong cơ thể.

5. Xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu cơ bản hỗ trợ đánh giá tình trạng thiếu máu, chức năng gan, thận và khả năng đông máu, từ đó cung cấp thêm thông tin về sức khỏe tổng quát của người bệnh

6. Xét nghiệm MSI/MMR (microsatellite instability / mismatch repair)

Xét nghiệm MSI/MMR giúp đánh giá đặc tính sinh học của khối u, từ đó hỗ trợ bác sĩ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp và dự báo tiên lượng. Bệnh nhân có kết quả MSI-H hoặc dMMR (mismatch repair deficient) có thể đáp ứng tốt với liệu pháp miễn dịch (immunotherapy) – một lựa chọn điều trị đang được ứng dụng rộng rãi trong ung thư đại tràng giai đoạn tiến xa.

7. Xét nghiệm chỉ điểm khối u (CEA)

CEA (carcinoembryonic antigen) là chất chỉ điểm khối u thường được đo trong máu. Giá trị bình thường dưới 5 ng/mL ở người không hút thuốc. Tuy nhiên, CEA không phải dấu ấn đặc hiệu cho ung thư đại tràng – có thể tăng do viêm nhiễm, hút thuốc hoặc bệnh gan lành tính. Vì vậy, CEA chủ yếu được dùng để theo dõi điều trị và phát hiện tái phát sau mổ, chứ không phải công cụ chẩn đoán ban đầu.

Xét nghiệm CEA giúp hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi ung thư đại tràng giai đoạn 3

Tìm hiểu thêm:

• Giải Đáp: Ung Thư Đại Tràng Giai Đoạn 2 Sống Được Bao Lâu?
• Giải Đáp Chi Tiết: Ung Thư Đại Tràng Giai Đoạn 4 Sống Được Bao Lâu?

Phác đồ điều trị ung thư đại tràng giai đoạn 3

Ung thư đại tràng giai đoạn 3 là giai đoạn bệnh đã di căn đến hạch bạch huyết vùng nhưng chưa di căn xa. Ở giai đoạn này, phẫu thuật kết hợp hóa trị bổ trợ sau mổ là nền tảng điều trị trong đa số trường hợp. Kế hoạch điều trị cụ thể sẽ được cá thể hóa dựa trên vị trí khối u, mức độ xâm lấn, số lượng hạch di căn, thể trạng người bệnh và kết quả mô bệnh học sau mổ.

1. Can thiệp phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chủ đạo nhằm loại bỏ hoàn toàn khối u. Với các trường hợp phát hiện sớm, mức độ xâm lấn còn hạn chế, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi để giảm sang chấn. Khi khối u lan rộng hơn, cần cắt bỏ một đoạn đại tràng kèm theo các hạch bạch huyết lân cận. Sau phẫu thuật, mẫu mô sẽ được phân tích để đánh giá chính xác tình trạng bệnh, từ đó quyết định có cần phối hợp thêm hóa trị hoặc xạ trị hay không.

2. Hóa trị bổ trợ sau phẫu thuật

Hóa trị bổ trợ sau phẫu thuật là một phần rất quan trọng trong điều trị ung thư đại tràng giai đoạn 3. Bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ phù hợp với thể trạng và điều kiện sức khỏe của từng người bệnh. Ở giai đoạn 3, hóa trị bổ trợ sau mổ thường được chỉ định nhằm giảm nguy cơ tái phát. Phương pháp này đặc biệt được cân nhắc trong những trường hợp sau:

• Có di căn;
• Khối u kém biệt hóa (poorly differentiated – tế bào ung thư bất thường, ác tính cao);
• Ung thư đã xâm lấn toàn bộ thành ruột;
• Phát hiện tế bào ác tính tại diện cắt (bề mặt mô được cắt trong phẫu thuật) – cho thấy khối u chưa được loại bỏ hoàn toàn.

Hóa trị tân bổ trợ (neoadjuvant chemotherapy) trước phẫu thuật được áp dụng trong trường hợp:

• Cần thu nhỏ kích thước vùng tổn thương;
• Kiểm soát sự phát triển của khối u;
• Hỗ trợ điều trị trong các trường hợp chưa thể phẫu thuật.

Hóa trị tân bổ trợ thường được thực hiện theo nhiều chu kỳ, mỗi chu kỳ cách nhau 2–3 tuần. Sau mỗi đợt điều trị, bác sĩ sẽ đánh giá lại đáp ứng của khối u để quyết định có tiếp tục hoặc điều chỉnh phác đồ hay không.

Mặc dù mang lại hiệu quả trong kiểm soát ung thư, hóa trị cũng có thể ảnh hưởng đến tế bào lành. Vì vậy, người bệnh có thể gặp một số tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, mệt mỏi hoặc suy giảm miễn dịch.

3. Liệu pháp nhắm trúng đích (targeted therapy)

Thuốc điều trị nhắm trúng đích hoạt động theo cơ chế chọn lọc, tập trung ức chế sự phát triển và tiêu diệt tế bào ung thư. Trước khi chỉ định liệu pháp nhắm trúng đích, bác sĩ cần xét nghiệm đột biến gen RAS (KRAS, NRAS) và BRAF. Với nhóm thuốc anti-EGFR (như cetuximab), điều trị chỉ hiệu quả khi bệnh nhân không mang đột biến RAS hoặc BRAF. Nếu có đột biến, thuốc này không được chỉ định và bác sĩ sẽ cân nhắc phác đồ thay thế phù hợp.

Ở ung thư đại tràng giai đoạn 4 (di căn xa), liệu pháp nhắm trúng đích thường được kết hợp cùng hóa trị, góp phần kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống, giúp:

• Kiểm soát sự tiến triển của khối u, giúp bệnh chuyển sang trạng thái ổn định hơn;
• Giảm áp lực điều trị lên cơ thể khi phối hợp với hóa trị hoặc xạ trị;
• Hạn chế khả năng tái phát bệnh sau khi đã điều trị.

4. Xạ trị

Với ung thư đại tràng giai đoạn 3, xạ trị thường không phải phương pháp điều trị chuẩn, và chỉ được cân nhắc trong các trường hợp đặc biệt như khối u xâm lấn cơ quan lân cận. Khác với ung thư trực tràng – nơi xạ trị (thường kết hợp hóa trị) đóng vai trò quan trọng trước phẫu thuật – đại tràng có khả năng di chuyển trong ổ bụng, khiến việc chiếu xạ chính xác khó thực hiện hơn.

Phương pháp này giúp tiêu diệt tế bào ung thư và làm gián đoạn nguồn nuôi dưỡng khối u. Ngoài ra, xạ trị còn được sử dụng với mục đích giảm nhẹ triệu chứng trong các trường hợp ung thư đã di căn.

Phẫu thuật kết hợp hóa trị là phương pháp điều trị phổ biến ở giai đoạn 3

Cách phòng ngừa ung thư đại tràng bạn nên biết

Các chuyên gia khuyến nghị người từ 45 tuổi trở lên nên kiểm tra đại tràng định kỳ, như nội soi, để phát hiện sớm các bất thường. Bên cạnh đó, có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng những biện pháp sau:

• Xây dựng chế độ ăn lành mạnh: tăng cường rau xanh, trái cây, cá, thịt nạc và ngũ cốc; hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng, đồ hun khói và các món ăn kém lành mạnh.
• Duy trì vận động thể chất đều đặn, giữ cân nặng ở mức hợp lý.
• Tránh rượu bia và thuốc lá – đây là hai yếu tố nguy cơ trực tiếp làm tăng khả năng ung thư tái phát và tiến triển.
• Chủ động điều trị các bệnh lý mạn tính ở đường tiêu hóa.
• Giữ cho tâm trạng ổn định và tránh để căng thẳng kéo dài.

Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường ở đại tràng

Kết luận

Dù là bệnh lý nghiêm trọng, ung thư đại tràng giai đoạn 3 vẫn có cơ hội điều trị hiệu quả nếu người bệnh được chăm sóc đúng cách và theo dõi y tế thường xuyên. Chủ động thăm khám ngay khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp tăng khả năng kiểm soát bệnh và hạn chế biến chứng.

Nếu bạn hoặc người thân cần được thăm khám và tư vấn chuyên khoa về ung thư đại tràng, Trung tâm Tiêu hóa – Bệnh viện Đại học Phenikaa sẵn sàng hỗ trợ với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa – ung bướu và hệ thống thiết bị chẩn đoán hiện đại. Gọi hotline 1900 886648 để đặt lịch khám